Warmtepompboiler – gasloos warm water uitgelegd

Een warmtepompboiler maakt warm tapwater voor douchen, baden, afwassen en andere toepassingen. Het apparaat haalt warmte uit de omgevingslucht en gebruikt die om water in een voorraadvat te verwarmen. Het principe is hetzelfde als een koelkast, maar omgekeerd: waar een koelkast warmte onttrekt aan de binnenkant en afvoert naar de kamer, onttrekt een warmtepompboiler warmte aan de kamerlucht en geeft die af aan het water. Het resultaat: warm water van 50-65°C, volledig elektrisch, zonder gas.

Deels. Een warmtepompboiler vervangt de tapwaterfunctie van je cv-ketel. Je hebt dan geen gas meer nodig voor warm water. Maar een warmtepompboiler verwarmt je huis niet. Daarvoor heb je een apart systeem nodig: een volledige warmtepomp, radiatoren met een cv-ketel, of verwarming via airco. Als je zowel verwarming als warm water zonder gas wilt, heb je dus óf een volledige warmtepomp die beide doet, óf een combinatie van bijvoorbeeld airco (verwarming) + warmtepompboiler (tapwater).

Dat hangt af van je huidige situatie. Gemiddeld gebruikt een huishouden 300-500 m³ gas per jaar voor warm tapwater. Met een warmtepompboiler vervalt dat volledig. De warmtepompboiler verbruikt wel elektriciteit: gemiddeld 500-800 kWh per jaar voor een gemiddeld gezin. Dat is ongeveer 3x minder dan een elektrische boiler zou verbruiken. Of dit financieel voordeliger is, hangt af van de gas- en elektriciteitsprijzen. Bij de huidige prijsverhoudingen is elektrisch warm water via een warmtepompboiler meestal goedkoper dan gas. Let op: als je cv-ketel ook je verwarming verzorgt, bespaar je alleen het gas voor warm water, niet voor verwarming.

Ja, en dat is een van de slimste combinaties. Een warmtepompboiler kan overdag draaien op gratis zonnestroom. Hoe het werkt: • De zonnepanelen produceren stroom • De warmtepompboiler gebruikt die stroom om water te verwarmen • Het warme water wordt opgeslagen in het vat (200-300 liter) • ’s Avonds en ’s ochtends gebruik je het opgeslagen warme water Veel warmtepompboilers hebben een ‘PV-ready’ of ‘smart grid’ functie die extra vermogen inschakelt wanneer er veel zonnestroom beschikbaar is. Zo benut je je eigen opwek maximaal.

Een warmtepompboiler produceert geluid – vergelijkbaar met een koelkast of airco op lage stand. Gemiddeld 40-50 dB(A) tijdens bedrijf. Dit is hoorbaar, maar voor de meeste mensen acceptabel. Wel is plaatsing belangrijk: • Niet direct naast een slaapkamer • Bij voorkeur in een bijkeuken, garage, zolder of technische ruimte • Voldoende afstand tot leefruimtes Tijdens het opwarmen draait de compressor. Zodra het water op temperatuur is, stopt de warmtepomp en is er geen geluid. De meeste warmtepompboilers draaien 4-8 uur per dag, afhankelijk van je verbruik.

Een warmtepompboiler heeft ruimte nodig en stelt eisen aan de omgeving: Ruimte: • Vloeroppervlak van circa 60×60 cm • Hoogte van 1,5 tot 2 meter (afhankelijk van model) • Vrije ruimte rondom voor luchtcirculatie Omgeving: • Minimale ruimtetemperatuur: 7-10°C (afhankelijk van model) • Voldoende luchtvolume: minimaal 20 m³ (een ruimte van 8-10 m²) • Afvoer voor condenswater (de warmtepomp onttrekt vocht aan de lucht) Geschikte locaties: • Bijkeuken of wasruimte • Garage (mits vorstvrij of vorstbestendig model) • Zolder (mits vloer het gewicht kan dragen: 250-350 kg gevuld) • Technische ruimte Niet geschikt: • Kleine, afgesloten kasten • Ruimtes die in de winter bevriezen • Direct naast slaapkamers (geluid)

Een warmtepompboiler vraagt weinig onderhoud, maar enige aandacht is nodig: Zelf doen (jaarlijks): • Filters controleren en reinigen • Condensafvoer controleren op verstopping • Anode controleren (beschermt het vat tegen corrosie) Professioneel onderhoud (elke 2-3 jaar aanbevolen): • Controle van het koudemiddel en de compressor • Controle van de elektrische componenten • Eventueel vervangen van de anode Levensduur: Een warmtepompboiler gaat gemiddeld 15-20 jaar mee. De anode moet mogelijk eerder worden vervangen (elke 5-10 jaar, afhankelijk van waterkwaliteit).

Een warmtepompboiler is ideaal als: • Je van het gas af wilt voor warm water • Je al zonnepanelen hebt of gaat nemen • Je cv-ketel vooral nog draait voor warm water (verwarming via airco of andere bron) • Je je gasaansluiting wilt opheffen • Je een geschikte ruimte hebt (bijkeuken, garage, zolder) • Je een betrouwbare, onderhoudsarme oplossing zoekt Een warmtepompboiler is een relatief eenvoudige ingreep met groot effect: volledig gasloos warm water, zonder ingrijpende verbouwing.

Een warmtepompboiler is minder geschikt als: • Je geen geschikte ruimte hebt (te klein, te koud, geen afvoer) • Je elektriciteitsaansluiting al maximaal belast is • Je een zeer groot gezin hebt met piekverbruik (dan kan de boiler niet snel genoeg bijverwarmen) • Je binnenkort een volledige warmtepomp neemt die ook tapwater kan maken • Je woning geen zonnepanelen heeft en je vooral ’s ochtends veel warm water gebruikt In sommige gevallen is een boiler met directe aansluiting op een warmtepomp een betere optie dan een losse warmtepompboiler. Wij adviseren wat in jouw situatie het slimste is.

Een warmtepompboiler past in verschillende configuraties: Configuratie 1: Warmtepompboiler + zonnepanelen • Warm water met eigen zonnestroom • Cv-ketel blijft voor verwarming • Eerste stap richting gasloos Configuratie 2: Warmtepompboiler + airco + zonnepanelen • Volledig gasloos (verwarming én warm water) • Cv-ketel kan weg, gasaansluiting kan worden afgesloten • Populaire combinatie voor bestaande woningen Configuratie 3: Warmtepompboiler + volledige warmtepomp • Aparte systemen voor verwarming en tapwater • Geen concurrentie tussen verwarming en tapwater • Hogere investering, maar maximale onafhankelijkheid Configuratie 4: Warmtepompboiler + thuisaccu + zonnepanelen • Zonnestroom opslaan en gebruiken voor warm water • Maximale benutting van eigen opwek • Geschikt bij dynamisch energiecontract Welke configuratie past, hangt af van je woning, budget en wensen.