Zonnepanelen – alles wat je moet weten

Zonnepanelen zijn zinvol als je een geschikt dak hebt en structureel elektriciteit verbruikt. Concreet: • Je dak is op het zuiden, oosten of westen gericht • Er is weinig tot geen schaduw van bomen, schoorstenen of andere gebouwen • Je dak is in goede staat en hoeft de komende 20+ jaar niet vervangen te worden • Je verbruikt minimaal 2.000-3.000 kWh per jaar (een gemiddeld huishouden) Zonnepanelen zijn een lange-termijninvestering. Je betaalt nu, en verdient terug over 7-12 jaar (afhankelijk van vele factoren). Daarna produceer je nog 15-20 jaar vrijwel gratis stroom.

Als je meer opwekt dan je verbruikt, gaat het overschot automatisch terug naar het elektriciteitsnet. Je slimme meter registreert dit. Tot 1 januari 2027 geldt saldering: de teruggeleverde stroom wordt weggestreept tegen je afname. Je betaalt alleen over het netto verschil. Vanaf 2027 stopt saldering volledig. Je ontvangt dan een terugleververgoeding voor teruggeleverde stroom – meestal 5-8 cent per kWh, afhankelijk van je energieleverancier en de marktomstandigheden. Dat is fors lager dan de inkoopprijs. Dit maakt eigen verbruik cruciaal: elke kWh die je zelf gebruikt, bespaar je direct de volle inkoopprijs (20-40 cent/kWh). Daarom worden thuisaccu’s en slim verbruiken steeds belangrijker.

Een thuisaccu wordt steeds zinvoller, vooral met het einde van saldering in zicht. Wanneer zinvol: • Je wilt meer eigen opwek zelf gebruiken (cruciaal vanaf 2027) • Je hebt een dynamisch contract en wilt inspelen op prijsverschillen • Je wilt minder afhankelijk zijn van het net • Je wilt voorbereid zijn op het einde van saldering Wanneer minder zinvol: • Je verbruik is zeer laag • De investering past niet in je budget • Je verhuist binnenkort Een thuisaccu verhoogt je eigen verbruik van circa 30% naar 60-80%. Vanaf 2027, wanneer terugleveren nog maar 5-8 cent oplevert, wordt dat verschil direct merkbaar in je portemonnee.

Een EMS (Energy Management System) maakt je energiesysteem slimmer. In combinatie met zonnepanelen kan een EMS: • Bijhouden hoeveel je opwekt en verbruikt • Automatisch de thuisaccu laden met overschot • Je laadpaal aansturen om te laden met zonnestroom • Inspelen op dynamische tarieven Zonder accu of laadpaal voegt een EMS weinig toe aan alleen zonnepanelen. Het systeem heeft apparaten nodig om aan te sturen. Heb je zonnepanelen + accu + laadpaal? Dan wordt een EMS interessant als centraal brein dat alles coördineert.

Ja, dit is een van de slimste combinaties. Waarom? • Zonnepanelen produceren het meest op zonnige, warme dagen • Op die dagen heb je de airco nodig voor koeling • Je koelt dus met gratis zonnestroom In de winter produceren zonnepanelen minder, maar nog steeds genoeg om een deel van je verwarming (via airco) te dekken. De combinatie verlaagt je elektriciteitsrekening en maakt je minder afhankelijk van het net. Een thuisaccu kan de combinatie nog sterker maken door stroom op te slaan voor de avonduren.

Netbelasting is de belasting die je zonnepanelen leggen op het elektriciteitsnet. Op zonnige middagen leveren miljoenen huishoudens tegelijk stroom terug. Het net moet die stroom verwerken. In sommige gebieden is het net overbelast. Gevolgen: • Je omvormer schakelt terug of uit • Je kunt minder terugleveren dan je opwekt • In extreme gevallen weigert de netbeheerder nieuwe aansluitingen Dit is een groeiend probleem waar je weinig invloed op hebt. Wat je wel kunt doen: • Meer eigen verbruik (thuisaccu, slim laden, apparaten overdag gebruiken) • Minder terugleveren op piekmomenten Wij houden rekening met netbeperkingen bij ons advies. Soms is kleiner dimensioneren verstandiger dan maximaal installeren.

De belangrijkste veranderingen: Saldering stopt per 1 januari 2027: • Directe stop, geen geleidelijke afbouw • Vanaf die datum ontvang je alleen een terugleververgoeding • Eigen verbruik wordt essentieel Terugleververgoeding is laag: • Verwacht 5-8 cent per kWh voor overschot • Thuisaccu’s en slim verbruik worden cruciaal • De businesscase verschuift naar maximaal eigenverbruik Netcongestie neemt toe: • Mogelijk beperkingen op teruglevering in sommige gebieden • Flexibel verbruik kan worden beloond Technologie verbetert: • Panelen worden efficiënter • Accu’s worden betaalbaarder • Slimme systemen worden standaard Wat vaststaat: je eigen stroom opwekken blijft waarde hebben. Een kWh die je zelf verbruikt hoef je niet te kopen – en dat scheelt 20-40 cent, ongeacht de regels.

Zonnepanelen zijn minder of niet interessant als: • Je dak volledig op het noorden ligt (te weinig opbrengst) • Er veel schaduw is gedurende de dag • Je dak binnenkort vervangen moet worden • Je verhuist binnen een paar jaar • Je elektriciteitsverbruik zeer laag is • Je een huurwoning hebt en de verhuurder niet meewerkt • Je dak niet geschikt is (asbest, te zwak, beschermd monument) In sommige gevallen is wachten verstandiger. In andere gevallen zijn er alternatieven, zoals een zonnepanelen-postcoderoosproject of panelen op een andere locatie. Wij zijn eerlijk als zonnepanelen voor jou geen goede investering zijn.

Zonnepanelen vragen weinig onderhoud. Ze hebben geen bewegende delen en zijn ontworpen om 25+ jaar buiten te functioneren. Wat je kunt doen: • Visuele inspectie: check af en toe of er geen beschadigingen of vervuiling zijn • Reinigen: meestal is regen voldoende, maar bij veel vervuiling (vogels, bladeren) kan reinigen helpen • Monitoring: houd via de app of portal je opbrengst in de gaten – een plotselinge daling kan wijzen op een probleem Professioneel onderhoud: • Periodieke inspectie van de omvormer • Controle van bekabeling en aansluitingen • Meestal elke 3-5 jaar voldoende Problemen zijn zeldzaam. De meeste installaties draaien jarenlang zonder enige interventie.

Zonnepanelen gaan lang mee: Panelen: • Levensduur: 25-30 jaar of langer • Productiegarantie: meestal 25 jaar op 80-85% van de oorspronkelijke capaciteit • Na 25 jaar produceren ze nog steeds, alleen iets minder Omvormer: • Levensduur: 10-15 jaar • Je vervangt de omvormer waarschijnlijk één keer tijdens de levensduur van de panelen Bekabeling en montage: • Gaan mee zolang de panelen meegaan, mits correct geïnstalleerd De totale investering is gebaseerd op minimaal 25 jaar gebruik. Na die tijd heb je nog steeds werkende panelen die stroom produceren – alleen zonder garantie.

Ja, uitbreiden is meestal mogelijk. Maar er zijn aandachtspunten: Technisch: • Nieuwe panelen moeten passen bij je bestaande systeem of aparte omvormer krijgen • Je meterkast en aansluiting moeten de extra capaciteit aankunnen • Het dak moet voldoende ruimte hebben Praktisch: • Panelen van een ander type of merk kunnen minder efficiënt samenwerken • Een micro-omvormer per paneel of extra string-omvormer lost dit op • De netbeheerder moet akkoord geven bij grotere uitbreidingen Financieel: • Uitbreiden is per paneel vaak duurder dan in één keer installeren • Maar het kan verstandig zijn als je budget of situatie verandert Wij adviseren vooruit te denken: liever nu iets meer capaciteit dan later uitbreiden. Maar als de situatie verandert, is uitbreiding vrijwel altijd mogelijk.

De techniek is hetzelfde, maar er zijn belangrijke verschillen: Zakelijk: • BTW is aftrekbaar (21% voordeel op de investering) • Afschrijven over 5-7 jaar mogelijk • Vaak grotere systemen op bedrijfspanden • Verbruik meestal overdag – hoog eigenverbruik (ideaal na 2027) • SDE++ subsidie mogelijk bij grotere installaties • Saldering geldt niet boven 3x80A Particulier: • BTW 0% op zonnepanelen (sinds 2023) • Saldering tot 1 januari 2027 • Kleinere systemen op woonhuizen • Verbruik vaak ’s avonds – thuisaccu wordt belangrijker Voor bedrijven is de businesscase vaak sneller rond door het hoge eigenverbruik overdag. Dat voordeel wordt na 2027 nog groter. Wij adviseren zowel particulieren als ondernemers.