Warmtepomp – feiten, fabels en onze visie

Over warmtepompen wordt veel geschreven – niet alles klopt. Op deze pagina delen we onze visie: technisch onderbouwd, eerlijk over beperkingen, en duidelijk over onze keuzes. Inclusief waarom wij bepaalde systemen niet installeren.

Wat is een warmtepomp?

Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht, de bodem of grondwater, en brengt die naar binnen om je woning te verwarmen. Het principe is hetzelfde als een koelkast, maar dan omgekeerd: waar een koelkast warmte naar buiten pompt, pompt een warmtepomp warmte naar binnen.

Het bijzondere is dat een warmtepomp meer warmte-energie levert dan elektrische energie verbruikt. Een goede warmtepomp levert 3 tot 5 kWh warmte per 1 kWh elektriciteit. Dit heet de COP (Coefficient of Performance).

Wij installeren uitsluitend lucht-water warmtepompen: systemen die warmte uit de buitenlucht halen en die overdragen aan het water in je verwarmingssysteem (radiatoren of vloerverwarming).

Waarom wij kiezen voor R290

R290 is de technische naam voor propaan – een natuurlijk koudemiddel. Wij installeren uitsluitend warmtepompen die met R290 werken. Waarom?

R290 is brandbaar, wat extra veiligheidseisen stelt aan de installatie. De hoeveelheid koudemiddel is beperkt en de buitenunit moet op afstand van openingen worden geplaatst. Bij correcte installatie is dit veilig – de warmtepompsector werkt al jaren met R290.

Hoogtemperatuur warmtepompen

Veel warmtepompen leveren water van maximaal 55°C. Dat is prima voor vloerverwarming, maar onvoldoende voor bestaande radiatoren die ontworpen zijn voor 70-90°C.

Wij installeren hoogtemperatuur warmtepompen die watertemperaturen tot 70°C of hoger kunnen leveren. Dit maakt het mogelijk om:

De efficiëntie is bij hogere temperaturen lager dan bij lage temperaturen – dat is fysica. Maar een werkend systeem dat comfortabel verwarmt is beter dan een theoretisch efficiënt systeem dat in de praktijk tekortschiet.

Waarom wij geen hybride warmtepompen plaatsen

Dit is een bewuste keuze. Hybride warmtepompen – systemen die een kleine warmtepomp combineren met een bestaande cv-ketel – worden vaak gepresenteerd als ideale tussenstap. Wij installeren ze niet. Dit is waarom:

1. Je blijft afhankelijk van gas

Een hybride systeem schakelt bij koud weer over op de gasketel. Je blijft dus een gasaansluiting nodig hebben, gas betalen, en afhankelijk van de gasprijs. Het doel van verduurzaming – van het gas af – wordt niet bereikt.

2. Twee systemen, dubbele complexiteit

Een hybride installatie combineert een warmtepomp én een cv-ketel. Dat betekent twee systemen die onderhoud nodig hebben, twee systemen die kapot kunnen gaan, en een regeling die bepaalt wanneer welk systeem draait. Die regeling is zelden optimaal en leidt vaak tot discussie of de warmtepomp wel genoeg draait.

3. Beperkt rendement in de praktijk

Hybride warmtepompen zijn klein gedimensioneerd en leveren vaak lage temperaturen. Bij koud weer – juist wanneer je de meeste warmte nodig hebt – schakelen ze over op gas. Het werkelijke aandeel van de warmtepomp in je totale warmtevraag valt in de praktijk vaak tegen.

4. Geen echte stap vooruit

Een hybride warmtepomp is geen tussenstap naar volledig elektrisch – het is een compromis dat je vasthoudt in een situatie met twee energiebronnen. Als je later alsnog volledig elektrisch wilt, moet je opnieuw investeren in een volwaardige warmtepomp.

Onze visie: Als je kiest voor een warmtepomp, kies dan voor een systeem dat je woning volledig kan verwarmen. Doe het goed, of doe het (nog) niet. Wij helpen je graag bepalen wat in jouw situatie de beste keuze is – ook als dat betekent dat we adviseren om te wachten.

Veelgestelde vragen over warmtepompen

Hieronder beantwoorden we veelgestelde vragen. Eerlijk, technisch onderbouwd, en soms tegen de gangbare marketing in.

Dat hangt af van de warmtepomp en je radiatoren. Standaard lage-temperatuur warmtepompen (tot 55°C) werken vaak niet goed met oude radiatoren die ontworpen zijn voor 70-90°C. De radiatoren geven dan te weinig warmte af. Met een hoogtemperatuur warmtepomp die 65-70°C kan leveren, is de kans groter dat je bestaande radiatoren voldoen. Wij maken altijd een warmteverliesberekening om te bepalen of je huidige radiatoren geschikt zijn, of dat er aanpassingen nodig zijn. Soms is de oplossing simpel: enkele radiatoren vervangen door grotere exemplaren. Soms is vloerverwarming (deels) nodig. Dit beoordelen we per situatie.
Goede isolatie helpt, maar is niet altijd een harde eis. Het hangt af van het type warmtepomp. Bij een lage-temperatuur warmtepomp (tot 55°C) is goede isolatie essentieel. Het huis moet zo weinig warmte verliezen dat lage temperaturen voldoende zijn. Bij een hoogtemperatuur warmtepomp is minder isolatie nodig omdat het systeem hogere temperaturen kan leveren. Dit maakt de warmtepomp geschikt voor meer woningen – ook oudere huizen die niet optimaal geïsoleerd zijn. Isoleren is altijd verstandig: het verlaagt je energieverbruik ongeacht je verwarmingssysteem. Maar het hoeft geen showstopper te zijn voor een warmtepomp.
R290 (propaan) is een natuurlijk koudemiddel met een GWP van 3. Dat is extreem laag vergeleken met gangbare synthetische koudemiddelen (GWP 675-2088). De voordelen: • Toekomstbestendig: valt niet onder uitfasering F-gassen • Geen schaarste: propaan is overal verkrijgbaar • Klimaatvriendelijk: minimale impact bij eventuele lekkage • Goede prestaties: thermodynamisch uitstekend R290 is brandbaar, wat extra installatie-eisen stelt. Maar bij correcte plaatsing (buitenunit op afstand van openingen) is dit veilig. Wij installeren uitsluitend R290-systemen.
Technisch kan een warmtepomp koelen. Maar wij bieden dit bewust niet aan. Waarom niet? Koelen via vloerverwarming is problematisch. De vloer wordt koud, maar de koelcapaciteit is beperkt. Om te voorkomen dat er condensatie ontstaat (vocht op de vloer), mag de aanvoertemperatuur niet te laag zijn. Het effect is daardoor minimaal – je merkt er weinig van. Koelen via radiatoren is nog minder effectief en ook hier speelt condensatie een rol. Als je serieus wilt koelen, is een airco (lucht-lucht warmtepomp) veel effectiever: snelle reactie, goede koelcapaciteit, geen condensatieproblemen. Een warmtepomp is er om te verwarmen – laat hem doen waar hij goed in is.
Koelen met vloerverwarming klinkt aantrekkelijk, maar werkt in de praktijk slecht: Condensatierisico: Koude oppervlakken in een vochtige ruimte worden nat. Om dit te voorkomen, mag de vloertemperatuur niet onder het dauwpunt komen. Dat beperkt de koelcapaciteit enorm. Beperkte capaciteit: Vloerverwarming is ontworpen om warmte af te geven, niet om te koelen. Het oppervlak en de temperatuurverschillen zijn niet geschikt voor effectieve koeling. Trage reactie: Een vloer heeft veel massa en reageert traag. Op een warme dag duurt het uren voor je effect merkt. Comfort: Een koude vloer voelt onaangenaam aan je voeten, terwijl de lucht nog warm is. Ons advies: wil je koelen, neem een airco. Die is effectief, reageert snel, en is ontworpen voor koeling.
Condensatie ontstaat wanneer vochtige lucht in contact komt met een koud oppervlak. Het vocht in de lucht condenseert dan tot waterdruppels – denk aan een koud glas bier op een warme dag. Bij koelen via vloerverwarming of radiatoren kan dit probleem optreden: • De vloer of radiator wordt koud • Vochtige binnenlucht raakt het koude oppervlak • Er vormt zich water op de vloer of rondom de radiator Dit kan leiden tot: • Natte vloeren (gladheid, schade) • Schimmelvorming • Schade aan meubels en wanden Om dit te voorkomen, moet de temperatuur niet te laag worden ingesteld – maar dan is het koeleffect minimaal. Dit dilemma maakt koelen via vloerverwarming onpraktisch.
In theorie kan een lage-temperatuur warmtepomp (35-45°C) je huis verwarmen. In de praktijk leidt dit vaak tot klachten: • Radiatoren die lauw aanvoelen in plaats van warm • Een huis dat niet op temperatuur komt bij koud weer • Constant bijverwarmen met elektrische kachels • Ontevreden bewoners die terugverlangen naar gas Het probleem: veel berekeningen gaan uit van ideale omstandigheden. Perfecte isolatie, geen tocht, gelijkmatig gebruik. De werkelijkheid is anders. Onze aanpak: wij dimensioneren op comfort, niet op papieren efficiëntie. Een systeem dat daadwerkelijk comfortabel verwarmt is beter dan een systeem met een hoge theoretische COP dat in de praktijk tekortschiet.
Een warmtepomp is een goede keuze als: • Je je cv-ketel wilt vervangen en definitief van het gas af wilt • Je woning redelijk tot goed geïsoleerd is, of je bereid bent te isoleren • Je elektriciteitsaansluiting voldoende capaciteit heeft (of kan worden uitgebreid) • Je bereid bent te investeren in een volwaardig systeem • Je geduld hebt – een warmtepomp vraagt aanpassing in gebruik • Je realistisch bent over wat het systeem kan en niet kan Wij adviseren eerlijk of een warmtepomp in jouw situatie zinvol is. Soms is het antwoord: ja, mits. Soms is het antwoord: nog niet.
Een warmtepomp is minder geschikt als: • Je woning zeer slecht geïsoleerd is en je niet wilt of kunt isoleren • Je elektriciteitsaansluiting te beperkt is (1x25A) en uitbreiding niet mogelijk is • Je geen ruimte hebt voor een buitenunit (appartement zonder balkon/tuin) • Je budget beperkt is en je de investering niet kunt dragen • Je gasketel nog goed functioneert en je nog jaren mee kan • Je snel resultaat verwacht – een warmtepomp vraagt gewenning In deze gevallen kan het slimmer zijn om eerst te isoleren, je meterkast te upgraden, of te wachten tot je situatie verandert.
Met een volwaardige warmtepomp (geen hybride) kun je volledig gasloos verwarmen. Je cv-ketel kan weg, en in principe kun je je gasaansluiting laten afsluiten. Let wel op: • Koken op gas moet je vervangen door inductie • Een gasgestookte geiser of boiler moet je vervangen (bijvoorbeeld door een warmtepompboiler) • Je elektriciteitsaansluiting moet voldoende capaciteit hebben Gasloos wonen is niet alleen een technische keuze, maar ook een mindsetverandering. Een warmtepomp werkt anders dan een cv-ketel – je moet wennen aan lagere temperaturen en langere draaitijden. Wij begeleiden je in die transitie en zorgen dat je systeem in de praktijk werkt.
Moderne warmtepompen van gerenommeerde merken zijn betrouwbaar. De technologie is bewezen en wordt al decennia toegepast. Aandachtspunten: • Compressor: het hart van de warmtepomp, gaat meestal 15-20 jaar mee • Elektronica: kan eerder aan vervanging toe zijn (10-15 jaar) • Koudemiddel: bij R290 geen schaarsteproblemen • Onderhoud: jaarlijkse controle wordt aanbevolen Storingen komen voor, maar zijn bij goed onderhoud zeldzaam. De meeste problemen zijn oplosbaar met een servicebeurt. Wij installeren uitsluitend merken waarvan we de betrouwbaarheid kennen en waarvoor onderdelen beschikbaar zijn.
Qua technologie is een warmtepomp toekomstbestendig. Elektrisch verwarmen is de richting waar we naartoe gaan – gas wordt uitgefaseerd. Specifiek voor R290-systemen geldt: • Het koudemiddel valt niet onder uitfasering • Geen problemen met beschikbaarheid of prijs van koudemiddel • Goede vooruitzichten voor onderhoud en ondersteuning Waar je rekening mee moet houden: • Energieprijzen kunnen veranderen – dat geldt voor elke energiebron • Je elektriciteitsnet moet de capaciteit aankunnen • Over 15-20 jaar is vervanging nodig, net als bij een cv-ketel Met een volwaardige R290 hoogtemperatuur warmtepomp investeer je in een systeem dat de komende decennia relevant blijft.

Meer informatie

Een warmtepomp staat niet op zichzelf. Lees meer over gerelateerde onderwerpen:

  • Isolatie
    Goede isolatie verlaagt je warmtevraag en maakt een warmtepomp effectiever.
    /isolatie
  • Warmtepompboiler
    Voor warm tapwater zonder gas. Complementair aan of los van een warmtepomp.
    /warmtepompboiler
  • Meterkast vervanging
    Een warmtepomp vraagt vaak een zwaardere aansluiting. Check je meterkast.
    /meterkast-vervanging

Eerlijk advies > verkoop

Wij verkopen geen warmtepompen om te verkopen. Wij adviseren wat werkt in jouw situatie. Soms is dat een warmtepomp. Soms is dat eerst isoleren. Soms is dat wachten. Neem contact op voor een gesprek waarin we eerlijk kijken naar jouw woning, wensen en mogelijkheden.

Warmte Zon
Kokkel 14, 1723HX Noord-Scharwoude
Telefoon: 072-2340999
Ma t/m vr: 09:00 – 17:00